Truus en de meterkast die haar man altijd deed

Mijn buurvrouw Truus is vierenzeventig en woont al ruim veertig jaar in het Bergkwartier in Amersfoort, in een vrijstaand huis aan een lommerrijke straat waar de eikels in oktober op de stoep knallen. Haar man Henk overleed twee jaar geleden. Ze redt zich prima, zegt ze, en dat klopt ook. Ze doet haar eigen belastingaangifte, rijdt nog auto en loopt elke ochtend naar de bakker. Maar er was één deur in huis waar ze nooit doorheen ging, en dat was de meterkast.

Ze vertelde het me op een woensdagavond aan de keukentafel, toen bij haar de stroom in de achterkamer was uitgevallen en ik met een zaklamp kwam helpen kijken. “Dat deed Henk altijd,” zei ze. Het klonk niet zielig. Het klonk als een vaststelling.

Kennis die met iemand meegaat

In veel huishoudens van haar generatie lag de taakverdeling vast zonder dat iemand er ooit over had gesproken. Hij deed de dakgoot, de auto en de stoppen. Zij deed de administratie, de verjaardagen en de buren. Dat werkt zolang je samen bent. Daarna blijkt dat er een halve handleiding van het huis in iemands hoofd zat die er niet meer is.

Bij Truus kwam daar iets bij. Henk was een fervent klusser. Op zolder had hij een hobbykamer met een draaibank en een soldeerplek, en hij had in de loop van de jaren zelf leidingen getrokken, een stopcontact bijgezet en een lamp in de schuur aangesloten. Op de groepenkast stonden labels in zijn handschrift. Eén ervan zei “zolder + schuur (tijdelijk)”. Het stond er al sinds de jaren tachtig.

Een monteur die uitlegde in plaats van overnam

Ik raadde haar aan om de hele installatie te laten nalopen in plaats van alleen die ene groep. Ze belde Elektricien Amersfoort. Wat haar het meest is bijgebleven, vertelde ze later, is dat de monteur haar meenam naar de meterkast en eerst uitlegde wat ze zag. Welke schakelaar wat doet, waar de aardlekschakelaar zit en waarom die afslaat. Hij praatte tegen haar en niet over haar heen.

Daarna kwam het werk. De zolder bleek een stopcontact zonder aarde te hebben op een draad die te dun was voor de draaibank, en de schuurlamp hing aan een kabel die nooit voor buiten bedoeld was. De monteur haalde de losse aftakkingen weg, legde de zolder en de schuur elk op een eigen groep met aardlekbeveiliging en maakte een nieuw overzicht van alle groepen. Truus heeft de labels zelf opnieuw geschreven, in haar eigen handschrift. Dat vond ze belangrijk.

Wat ze nu anders doet

Ze weet nu dat ze een groep die afslaat één keer mag terugzetten en dat ze, als hij meteen weer springt, niet gaat proberen maar belt. Ze heeft het nummer van Elektricien Amersfoort op de binnenkant van de meterkastdeur geplakt. En ze is in de buurt een beetje een aanspreekpunt geworden. Een paar buurvrouwen uit de straat zijn bij haar langs geweest om te vragen hoe het zat.

Wat me raakt aan haar verhaal is niet de techniek. Het is dat zelfstandigheid op latere leeftijd vaak bestaat uit kleine dingen die je ineens zelf moet weten. Truus zegt het droger. “Ik hoef het niet te kunnen. Ik moet alleen weten wie het wel kan, en wat ik moet vragen.”

Op een heldere avond zie je vanaf haar zolderraam de Lange Jan boven de daken uitsteken. Ze gaat er nu weer graag naartoe. Het licht doet het, en ze weet waarom.